Warzywa a zdrowie. Bakterie jelitowe mogą wzmacniać ich działanie
Czy warzywa mogą działać na organizm jeszcze lepiej dzięki bakteriom jelitowym? Nowe badanie naukowców z Karolinska Institutet sugeruje, że bakterie jelitowe mogą przekształcać azotany i żelazo pochodzące z żywności w kompleksy dinitrozylożelaza, które mogą korzystnie wpływać na serce, naczynia krwionośne i metabolizm.
W badaniach wyższy poziom tych związków wiązał się m.in. z niższym ciśnieniem krwi, lepszą funkcją naczyń, lepszą kontrolą poziomu cukru we krwi oraz mniejszym gromadzeniem tłuszczu w wątrobie.
Bakterie jelitowe pomagają przekształcać składniki warzyw
Azotany występują naturalnie przede wszystkim w burakach, szpinaku, rukoli i sałacie. Żelazo niehemowe, czyli forma żelaza występująca w produktach roślinnych, znajdziemy m.in. w fasoli, produktach pełnoziarnistych i zielonych warzywach.
Naukowcy odkryli, że bakterie jelitowe mogą wykorzystywać te składniki do tworzenia kompleksów dinitrozylożelaza (DNIC).
Co ciekawe, związków DNIC nie wykryto u myszy pozbawionych mikrobiomu. Sugeruje to, że bakterie jelitowe odgrywają ważną rolę w ich powstawaniu.
DNIC a ciśnienie, cukier i tłuszcz w wątrobie
Naukowcy sprawdzili również, co dzieje się przy zwiększeniu poziomu DNIC. W eksperymentalnych modelach zwierzęcych wyższy poziom tych związków wiązał się z kilkoma korzystnymi zmianami.
Zaobserwowano m.in.:
- niższe ciśnienie krwi,
- lepszą funkcję naczyń krwionośnych,
- lepszą kontrolę poziomu glukozy we krwi,
- mniejsze gromadzenie tłuszczu w wątrobie.
Wyniki mogą być jednym z wyjaśnień, dlaczego dieta bogata w warzywa jest kojarzona z lepszym zdrowiem układu krążenia i mniejszym ryzykiem niektórych chorób metabolicznych.
Czy bakterie jelitowe decydują o korzyściach z warzyw?
Badanie sugeruje, że to nie tylko sam skład żywności może mieć znaczenie, ale również sposób, w jaki mikrobiom jelitowy przetwarza dostarczane wraz z nią składniki.
Nie oznacza to jednak, że jedzenie większej ilości warzyw automatycznie zwiększy poziom DNIC u człowieka. Większość eksperymentów przeprowadzono na zwierzętach, komórkach i bakteriach, a naukowcy dopiero planują dokładniej zbadać ten mechanizm u ludzi.
Najważniejszy wniosek
Bakterie jelitowe mogą przekształcać składniki warzyw w związki, które potencjalnie wspierają zdrowie serca i metabolizm. To kolejny przykład pokazujący, jak dieta i mikrobiom mogą współpracować w organizmie.
Źródło: Karolinska Institutet, 23 sierpnia 2026 r.
Zobacz więcej:
STRESZCZENIE: MIKROFLORA PRZEWODU POKARMOWEGO A ZDROWIE CZŁOWIEKA
FAQ – najczęściej zadawane pytania
W jakich warzywach znajduje się dużo azotanów?
Dobrym źródłem azotanów są przede wszystkim buraki, szpinak, rukola i sałata.
Co to jest żelazo niehemowe?
Żelazo niehemowe to forma żelaza występująca głównie w produktach roślinnych. Znajduje się m.in. w roślinach strączkowych, pełnych ziarnach i zielonych warzywach.
Czym są związki DNIC?
DNIC, czyli kompleksy dinitrozylożelaza, to związki powstające w wyniku połączenia azotanów i żelaza. Badanie sugeruje, że bakterie jelitowe mogą uczestniczyć w ich tworzeniu.
Czy bakterie jelitowe są potrzebne do powstawania DNIC?
W badaniu DNIC nie wykryto u myszy pozbawionych mikrobiomu, co wskazuje na istotną rolę bakterii jelitowych w powstawaniu tych związków.
Czy jedzenie warzyw obniża ciśnienie krwi dzięki DNIC?
Tego jeszcze nie wiadomo. W badaniach eksperymentalnych wyższy poziom DNIC wiązał się z niższym ciśnieniem krwi, ale nie potwierdzono jeszcze, że taki sam mechanizm odpowiada za efekt u ludzi.
Czy badanie zostało przeprowadzone na ludziach?
Badanie obejmowało m.in. próbki ludzkie, ale kluczowe eksperymenty dotyczące wpływu zwiększonego poziomu DNIC przeprowadzono w modelach eksperymentalnych. Potrzebne są dalsze badania z udziałem ludzi.
