Kontrola IJHARS: soki i lemoniady. Nieprawidłowości w 44,7 proc. podmiotów

Czy każdy napój nazwany „sokiem świeżo wyciskanym” rzeczywiście został wyciśnięty ze świeżych owoców? I czy każda lemoniada musi zawierać sok z cytryny? Kontrola IJHARS pokazuje, że konsumenci nie zawsze otrzymują prawidłowe informacje o składzie kupowanych napojów.

Inspektorzy sprawdzili 47 podmiotów oferujących soki i lemoniady. Nieprawidłowości stwierdzono w 21 podmiotach, czyli w 44,7 proc. skontrolowanych miejsc.

Problemy dotyczyły zarówno składu napojów, jak i ich oznakowania.

Sok „świeżo wyciskany” nie zawsze oznacza to samo

Zgodnie z przepisami sok owocowy otrzymuje się z jadalnych części zdrowych i dojrzałych owoców. Może być przygotowany z owoców świeżych, schłodzonych lub zamrożonych. Dopuszczalne jest również połączenie soku owocowego z przecierem owocowym.

Szczególną uwagę należy zwrócić na określenia „świeży” i „świeżo wyciskany”.

Takie określenia mogą być stosowane w przypadku soków świeżo wyciśniętych lub bezpośrednio tłoczonych, które nie zostały poddane procesom utrwalania, takim jak pasteryzacja czy zamrażanie.

Informacja o świeżości nie powinna wprowadzać konsumenta w błąd, jeśli napój został przygotowany wcześniej, powstał z koncentratu albo wykorzystano do niego utrwalony półprodukt.

Lemoniada – co właściwie powinno się w niej znaleźć?

Lemoniada to zwyczajowa nazwa orzeźwiającego napoju o kwaśnym smaku, tradycyjnie przygotowywanego z wody, cukru i soku z cytryny.

Jeżeli do lemoniady dodawane są składniki wpływające na jej smak, powinno to być odpowiednio zaznaczone w nazwie.

Może to być np.:

• mięta,
• arbuz,
• inny sok owocowy,
• syrop,
• imbir.

Dlatego nazwa może wskazywać np. na „lemoniadę z dodatkiem mięty” albo „lemoniadę z dodatkiem syropu o smaku truskawkowym”.

Jeżeli natomiast bazowy smak napoju pochodzi wyłącznie z innych soków lub syropów, a nie z soku cytrynowego, nie powinien on być przedstawiany jako lemoniada.

Kontrola IJHARS: 21 z 47 podmiotów z nieprawidłowościami

Podczas kontroli IJHARS sprawdzono 47 podmiotów oferujących soki i lemoniady.

Nieprawidłowości wykryto w:

• 21 podmiotach – 44,7 proc.,
• 5,1 proc. partii w zakresie parametrów fizykochemicznych,
• 46,4 proc. partii w zakresie znakowania.

Najwięcej problemów dotyczyło więc informacji przekazywanych konsumentom.

Co było nie tak z sokami i lemoniadami?

Kontrolerzy stwierdzili m.in.:

• brak wykazu składników,
• brak składników produktów złożonych, np. syropów,
• określanie produktu jako „sok świeżo wyciskany” bez wskazania owoców, z których został przygotowany,
• nazywanie produktem „sokiem” napoju zawierającego m.in. brzoskwinie w syropie, pulpy owocowe lub syropy,
• stosowanie określenia „Premium”, mimo braku cech uzasadniających takie wyróżnienie,
• nazywanie lemoniadą napojów przygotowanych m.in. z wody i syropu smakowego,
• niewłaściwą kolejność składników,
• błędne nazwy składników, np. „syrop mango” zamiast „syrop o smaku mango”,
• brak danych podmiotu przygotowującego produkt.

Nie tylko oznakowanie. Sprawdzono także skład

Inspektorzy wykryli również nieprawidłowości dotyczące parametrów fizykochemicznych.

W części produktów stwierdzono zawyżoną zawartość cukru w stosunku do dobrowolnie deklarowanej wartości odżywczej.

W jednej z lemoniad oferowanych jako „lemoniada domowa” wykryto natomiast barwnik – czerwień Allura.

Jakie informacje powinien otrzymać konsument?

Jeżeli sok lub lemoniada są przygotowywane na życzenie klienta w lokalu gastronomicznym, informacje o produkcie powinny być dostępne przed zakupem.

Konsument powinien mieć dostęp m.in. do:

• nazwy produktu,
• wykazu składników,
• informacji o alergenach,
• danych podmiotu, który przygotował produkt.

Informacje mogą znajdować się np. w menu, karcie produktu lub na wywieszce. Nie powinno być konieczne każdorazowe proszenie obsługi o ich udostępnienie.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem?

Przed zamówieniem soku lub lemoniady warto sprawdzić:

Jaki to sok?
Nazwa powinna wskazywać owoc lub owoce, z których został przygotowany.

Czy jest naprawdę świeżo wyciskany?
Określenie „świeżo wyciskany” powinno odpowiadać rzeczywistemu sposobowi przygotowania napoju.

Co znajduje się w lemoniadzie?
Jeżeli zawiera dodatki wpływające na smak, powinny być one odpowiednio wskazane w nazwie.

Czy można sprawdzić skład?
Przed zakupem konsument powinien mieć dostęp do wykazu składników i informacji o podmiocie przygotowującym napój.

Najważniejszy wniosek

Kontrola IJHARS pokazuje, że nazwa napoju nie zawsze mówi całą prawdę o jego składzie.

Spośród 47 skontrolowanych podmiotów nieprawidłowości stwierdzono w 21, czyli 44,7 proc. miejsc.

Dlatego określenia takie jak „świeżo wyciskany”, „lemoniada” czy „Premium” nie powinny być traktowane wyłącznie jako element marketingu. Konsument ma prawo otrzymać rzetelną informację o tym, co rzeczywiście znajduje się w jego napoju.

Źródło: IJHARS